Het onderwerp van het vorige deel van de serie Stap voor stap was het plannen, voorbereiden en inpakken van trekkinguitrusting. Een goede uitrusting is het halve werk. Materiaal is een "hulpmiddel" dat je comfort tijdens de tocht kan vergroten, energie kan besparen of je kan helpen obstakels te overwinnen. Voorbereiding gaat echter niet alleen over wat je meeneemt. Het belangrijkste is de conditie waarin je aan de tocht begint.
Oncomfortabele, versleten schoenen kunnen een wandeling veranderen in een beproeving. Aan de andere kant, als je voeten de geplande afstand niet aankunnen, zullen zelfs de beste schoenen je niet helpen. In geval van eerste hulp heb je niets aan een EHBO-doos als deze ergens onderin je rugzak begraven ligt. Een warme slaapzak zal je niet opwarmen als je lichaam niet voorbereid is op een koude nacht. En zelfs van een perfecte rugzak zul je niet veel plezier hebben als deze tijdens het lopen constant naar één kant helt als de Huzhu-pagode in Shanghai.
Ervaring, kennis en zowel fysieke als mentale paraatheid kunnen tot op zekere hoogte een vergeten of ontoereikende uitrusting compenseren. Andersom werkt het helaas niet. Laten we dus kijken hoe we ons kunnen voorbereiden op een trektocht.
Wandelen, wandelen en nog eens wandelen
Als je een zittend beroep hebt, zijn je benen waarschijnlijk niet gewend aan lange wandelingen en je rug niet aan een zware rugzak. Op pad gaan voor een tocht van tientallen kilometers terwijl je dagelijkse route bestaat uit lopen naar de auto en terug, is echt geen goed idee. Dit kan leiden tot pijn, blaren, achterblijven, of zelfs het afbreken van de tocht of langdurige gezondheidsproblemen (problemen met knieën, heupen, enz.). Op dezelfde manier kan je rug eronder lijden als deze niet gewend is aan een zware rugzak.
Maak daarom voor de tocht tijd voor training. Begin met een kortere wandeling en bouw dit geleidelijk uit. Vervang de bus, metro of auto naar je werk of school door te wandelen. Maak een paar dagtochten of weekendtrips. Neem al je spullen mee en test ze uit. Je zult snel in conditie komen en tijdens de tocht zal niets je zomaar verrassen.
In een gezond lichaam
Voor iemand die gewend is in een zacht bed onder een warm dekbed te slapen, kan buiten overnachten één ding betekenen: slaapgebrek. Een vreemde omgeving, natuurgeluiden, kou en frisse lucht, een harde ondergrond, de beklemming van een slaapzak... dit alles kan leiden tot één vraag zodra de zon boven de horizon verschijnt: "Heb ik überhaupt wel geslapen?" Ook in dit opzicht kun je je voorbereiden. Slaap met een open raam, ga in een slaapzak liggen in plaats van onder een dekbed, en slaap idealiter een paar nachten op de grond of direct buiten.
De meest effectieve voorbereiding op kou is natuurlijk afharden (door douchen, zwemmen, de verwarming lager zetten of geleidelijk minder kledinglagen dragen), wat je het beste voorbereidt op kou en tegelijkertijd je immuunsysteem versterkt, zodat je tijdens de tocht niet ziek wordt. Zo kun je langzaam wennen aan ongemak, waardoor de nachten tijdens de tocht veel verkwikkender zullen zijn en je gemakkelijker de nodige kracht kunt opdoen.
Vaardigheden
Je kennis en vaardigheden met betrekking tot verblijf in de natuur spelen ook een niet te onderschatten rol. We zijn het er vast over eens dat vuur een praktische helper is. Het verwarmt je eten als je brander faalt, of jezelf tijdens een koude nacht, of als je doorweekt bent. Het droogt ook je natte spullen, dient als signaalmiddel of zelfs als bescherming. Als het droog is, kan bijna iedereen een vuur maken. Als je echter dezelfde activiteit hebt geprobeerd in zware regen of harde wind, zul je het met me eens zijn dat dit geen gemakkelijke taak is. Training en ervaring komen hier ongetwijfeld van pas.
Het vermogen om vuur te maken bij elk weertype met elk soort tondel en brandstof kan een onschatbaar voordeel zijn tijdens een tocht, vooral (maar niet alleen) in crisissituaties. Hetzelfde geldt voor overnachten. Welke plek is geschikt om te overnachten (vanwege weersomstandigheden, overstromingsgevaar en terrein)? Hoe kun je de omgeving aanpassen zodat deze comfortabeler is en beter beschermt tegen de wind? Hoe bouw je een kwalitatieve schuilplaats die zelfs tijdens een storm niet doorlekt of instort? De lijst met nuttige vaardigheden houdt daar niet op: het vermogen om provisorische hulpmiddelen te maken en beschadigde uitrusting te repareren, weersvoorspellingen, kennis van eetbare en geneeskrachtige planten of paddenstoelen, vaardigheden met betrekking tot waterfiltering, enz. kunnen van pas komen. De natuur stelt steeds nieuwe uitdagingen en er zijn geen grenzen aan zelfontwikkeling. Hoe meer je kunt, hoe beter je je waarschijnlijk zult redden tijdens de tocht.
Studie van het gebied
Last but not least, bestudeer zorgvuldig de kaarten van het gebied waar je naartoe gaat. Focus vooral op veiligheids- en referentiepunten (beschaving, overnachtingsmogelijkheden, winkels, treinstations en haltes), drinkwaterbronnen (ik raad aan om de drinkbaarheid en doorstroming te controleren; in Tsjechië bijvoorbeeld hier), oriëntatiepunten en mogelijkheden om de route aan te passen (inkorten in geval van complicaties). Het is ook vanzelfsprekend om de lokale omstandigheden, gewoonten en wetten van het land waar je naartoe gaat te bestuderen.
Onderschat ook het weer niet en zoek via betrouwbare bronnen uit met welke omstandigheden je waarschijnlijk te maken krijgt. Ligt er (nog) sneeuw en hoeveel? Ga je in het regenseizoen of in het droge seizoen? Wat zijn de gemiddelde minimum- en maximumtemperaturen in deze periode? Hoe meer je weet, hoe beter je voorbereid bent.
Geef de exacte route en de datum van je reis door aan een derde persoon. Spreek af dat als je niet voor een bepaalde datum terug bent, deze persoon een zoekactie initieert. Tijdens de reis kun je ook berichten sturen dat je op bepaalde plaatsen bent aangekomen. Een geavanceerdere variant, geschikt voor gevaarlijkere expedities, is om specifieke punten en tijden af te spreken waarop je volgens plan deze punten zult passeren. Als je op de afgesproken tijden geen bericht stuurt vanaf deze locaties, zal dit het signaal zijn om een zoekactie te starten.
Voorbereiding van reisgenoten?
Vergeet ook niet de conditie, de staat van de uitrusting en de ervaring van je reisgenoten te controleren. Zelfs als je jezelf perfect voorbereidt, kunnen ongeschikt schoeisel, onvoldoende voorbereiding, niet-functionele kleding of de slechte fysieke conditie van je vrienden de hele expeditie in gevaar brengen. Daarom raad ik aan om voor de eigenlijke trektocht een "proeftocht" te maken. Niet alleen zul je daardoor beter op elkaar ingespeeld raken, elkaar "testen" en verwachtingen verduidelijken, maar je zult ook ontdekken of jullie als reisgenoten bij elkaar passen.
En wat komt er hierna?
In de serie Stap voor stap hebben we voeding al genoemd. Tot nu toe hebben we echter niet besproken wat het meest geschikt is voor onderweg en hoe je weet hoeveel je mee moet nemen. Je kunt je dus verheugen op het onderwerp voeding tijdens een trektocht in het volgende, vijfde deel, dat over 14 dagen verschijnt. Ik beloof dat het voedzaam zal zijn. :-)
